Śluza Guzianka

Jak się prześluzować

Śluza Guzianka to brama między szlakiem Wielkich Jezior Mazurskich a Rucianem-Nidą i jeziorem Nidzkim: łączy Bełdany z jeziorem Guzianka Mała i pokonuje około 2 m różnicy poziomów. Płynąc z Bełdan na Nidzkie, w komorze się podnosisz, w drugą stronę - opadasz. Działają tu dwie śluzy obok siebie: zabytkowa Guzianka I i nowa Guzianka II, kilkadziesiąt metrów dalej na północ. W sezonie przechodzi przez nie około 20 tysięcy jednostek rocznie - od kajaków po statki pasażerskie.

Maszt kładziesz przed śluzą - za nią, przez jeziora Guzianka i Kanał Nidzki, i tak musi leżeć aż do Nidzkiego. Przed śluzą czekasz na swoją kolej przy nabrzeżu po prawej stronie, nie blokując wejścia - po lewej cumowanie jest zakazane. Gdy otworzą się wrota, wpływasz powoli, w kolejności, za jachtem przed tobą, i stajesz tam, gdzie wskaże śluzowy.

W komorze załoga trzyma jacht na dziobowej i rufowej cumie, w rękach, a nie na sztywno - przy zmieniającym się poziomie wody zaknagowana cuma potrafi powiesić łódkę. Odbijacze na obu burtach, bosak i pagaje pod ręką. Nie odpychaj się nogą od ściany: pokrywa ją śliski szlam i łatwo wpaść do wody. Pilnuj też, żeby położony maszt nie wystawał nad betonowy kraniec komory - przy opadającej wodzie może się o niego oprzeć i wygiąć. Śluzowy przez cały czas patrzy i podpowiada - słuchaj go, nawet jeśli śluzujesz się nie pierwszy raz. Rozmowę z panem Piotrem, śluzowym z Guzianki, przeczytasz we wpisie śluzowanie na Guziance bez stresu.

Statki pasażerskie mają pierwszeństwo. Nawet jeśli czekasz pierwszy w kolejce, przy otwarciu wrót może się okazać, że najpierw wpływa statek - śluzowy ogłasza to przez głośnik. Godziny pracy śluz i opłaty zmieniają się co sezon - sprawdź je przed rejsem w komunikatach Wód Polskich.

Kiedy najmniej tłoku

Najwięcej jachtów czeka przed śluzą w środku dnia, mniej więcej do 16:00. Wcześnie rano albo późnym popołudniem śluzowanie jest szybsze i spokojniejsze, a ryzyko trafienia na statek pasażerski - najmniejsze. W szczycie sezonu, w weekend w samo południe, trzeba liczyć się z czekaniem.

Guzianka I

Stara śluza, zbudowana w 1879 roku, ma komorę długości 45 m i 7,5 m szerokości we wrotach - za wrotami komora rozszerza się, bo jej ściany są pochyłe. Ma swój klimat: własne cumy i drewniane odbojnice, do których wielu żeglarzy wraca z sentymentem. Na szerokość mieszczą się w niej zwykle trzy jachty, a w całej komorze nawet kilkanaście mniejszych jednostek. To ona daje pierwszeństwo statkom pasażerskim - gdy statków nie ma, śluzuje też jachty. Po gruntownym remoncie w 2023 roku (nowe wrota, napędy, umocnione skarpy) działa znowu od sezonu 2024.

Guzianka II

Nowa śluza, zbudowana w latach 2019-2020, ma komorę długości 50 m i 7,5 m szerokości, z pionowymi ścianami. Wpływa się do niej łatwiej, a jacht prościej ustawić przy ścianie - dlatego częściej wybierają ją mniej doświadczeni żeglarze. Na szerokość mieszczą się w niej dwa duże jachty. Która lepsza? To kwestia gustu i doświadczenia - nawet w naszej ekipie zdania są podzielone.

Historia i ciekawostki

• Śluza Guzianka I ma prawie 150 lat i jest zabytkiem hydrotechniki. Identyczna komora pracuje na śluzie Karwik, w drodze na Roś.
• Budowa Guzianki II kosztowała około 30 mln zł. Dopóki jej nie było, w letnie weekendy na śluzowanie czekało się czasem kilka godzin.
• W sezonie 2023, gdy remontowano starą śluzę, działała tylko Guzianka II - nasz rekord czekania w kolejce to prawie trzy godziny.
• Śluzowanie nie obniża poziomu wody w jeziorach - woda przepuszczana przy każdym śluzowaniu to znikoma część ich objętości.

Przy śluzie

Port Nautigo w Rucianem-Nidzie leży kilkaset metrów od śluzy - z naszej kei widać kolejkę przed wrotami, więc łatwo zgrać wypłynięcie z najmniejszym tłokiem. Po stronie Guzianki czekają porty Rucianego-Nidy i Kanał Nidzki, a po stronie Bełdan - szeroka droga na Mikołajki.

Przed rejsem sprawdź aktualne komunikaty nawigacyjne Wód Polskich w Białymstoku i stosuj się do poleceń śluzowego.